Maarten Boudry

Spreker
Nederlands
Engels
Foto van Maarten Boudry

Wie is Maarten Boudry?

Maarten Boudry (°1984) is wetenschapsfilosoof en houder van de Leerstoel Etienne Vermeersch aan de UGent. Zijn meest recente boeken zijn Eerste hulp bij pandemie. Van Achterafklap tot Zwarte Zwaan (2021, met Joël De Ceulaer) en Waarom de wereld niet naar de knoppen gaat (2019). In 2018 verscheen Science Unlimited? On the challenges of scientism, dat hij samenstelde met Massimo Pigliucci. Daarnaast schrijft hij regelmatig essays en opiniestukken voor NRC Handelsblad, De Morgen, De Standaard, Knack, Volkskrant, The Independent, Quillette. Hij geeft lezingen over diverse onderwerpen: vooruitgang en Verlichting, kritisch denken, religie en geweld, klimaatopwarming, vrije meningsuiting, pseudowetenschap en wetenschapsontkenning.

Vraag je offerte aan

  • De toekomst wordt nóg beter

    Nog nooit leefden we zo lang, zo welvarend en zo vreedzaam als vandaag. Maar als we het zo goed stellen, waarom geloven zoveel mensen dan dat het bergaf gaat met de wereld? Is de ondergang echt nabij, of is dat een illusie? In deze lezing breekt Maarten Boudry een lans voor het vooruitgangsdenken. Om de wereld te verbeteren, moet je eerst geloven dat zoiets mogelijk is. Doemdenken en pessimisme sporen niet aan tot actie, zoals veel mensen denken, maar leiden tot fatalisme en berusting, terwijl vooruitgangsdenken net wervend is. De wereld stond er nog nooit zo goed voor als vandaag, en we kunnen haar nog veel beter maken, als we ons daartoe inspannen.

  • Hoe klimaatopwarming (niet) aan te pakken. Over ideologie en wetenschap

    Fossiele brandstoffen waren een fantastische trapladder in de geschiedenis van menselijke vooruitgang, maar ze zorgden voor een ernstig neveneffect: de gevaarlijke opwarming van ons klimaat. Leven wij (in het westen) boven onze stand? Is het tijd om economische groei af te zweren? Was de industriële revolutie een vergissing? Hoe kunnen we terug in harmonie met de natuur leven? De diagnose van het klimaatprobleem is eenvoudig (teveel broeikasgassen), maar simpele problemen hebben niet altijd simpele oplossingen. In deze lezing plaatst Maarten Boudry het klimaatprobleem in de bredere context van menselijke vooruitgang en hoe we ecologische problemen oplossen. Onze huidige aanpak van klimaatopwarming heeft helaas meer te maken met ideologie dan met wetenschap. Als we de grootste uitdaging van de eeuw het hoofd willen bieden, moeten we rationeel nadenken en ons bevrijden van ideologische keurslijven.

  • De kwetsbaarheid van ons brein: waarom kritisch denken en wetenschap nodig zijn

    Dankzij de vooruitgang van de wetenschappen beschikten we nog nooit over zoveel kennis over de wereld, maar toch blijken bijgeloof en irrationaliteit hardnekkig welig te tieren. Hoe moeten we deze paradox verklaren? Kritisch denken is geen aangeboren eigenschap of een spontaan vermogen. Het vergt oefening en geduld. Ons brein is een product van evolutie en kent talloze valkuilen. Ook intelligente mensen zijn niet immuun voor irrationele overtuigingen, misschien zelfs integendeel. In deze lezing legt Maarten Boudry de methodes van wetenschap en kritisch denken uit, en reikt hij instrumenten aan om bestand te blijven tegen pseudowetenschap en bijgeloof.

  • De valkuilen van complotdenken

    Elke grote historische gebeurtenis geeft aanleiding tot complottheorieën: de officiële versie zou een dekmantel zijn, een cover-up voor een meer sinistere waarheid. Achter de schermen houdt een kleine groep mensen de touwtjes in de handen. Complottheorieën tieren welig op het internet en daarbuiten, en ze zijn niet altijd onschuldig: soms inspireren ze zelfs tot geweld en terrorisme. Maar hoe onderscheiden we irrationele complottheorieën van echte samenzweringen en legitieme vragen? Wat zijn de psychologische valkuilen van complotdenken? En wat maakt complottheorieën psychologische zo aantrekkelijk? 

  • Illusies voor gevorderden

    Niemand wil in een totale waanwereld leven, maar de waarheid kan ook kwetsen en verontrusten. Mag je haar niet af en toe wat geweld aandoen? Maarten Boudry vraagt zich af of er nuttige illusies bestaan, uitgekiende en doordachte wanen, heilzaam voor lichaam en geest. Wat is er mis met een placebopil, als je er beter van wordt? Of met geloof in het hiernamaals, als dat je gelukkig maakt? Kan ook zelfoverschatting voordelig zijn? Presteer je beter als je gelooft dat je zult slagen, op je werk of op het speelveld? Maarten Boudry betoogt dat illusies zelden onschuldig en vaak gevaarlijk zijn, van religieuze waanbeelden tot pseudowetenschap en financiële luchtbellen.